از شيراز

13 11 2015

آخر ای باد صبا بویی اگر می‌آری

سوی شیراز گذر کن که مرا یار آن جاست

Sadi Şîrâzî, Gazel: 49

عزیز من که به جز باد نیست دمسازم / بجز صبا و شمالم نمی‌شناسد کس

صبا بیار نسیمی ز خاک شیرازم / هوای منزل یار آب زندگانی ماست

Hâfız-ı Şîrâzî, Gazel: 333

Şiraz

.

Eğer bir koku getireceksen Şiraz’dan getir diyen Sadi’nin, Şiraz’ımın toprağından bir Saba getir diyen Hâfız’ın şehri Şiraz..

.

Ve bu beyitleri paylaşmama vesile olan, kıymetli dostum Özlem’in bir haftalık İran seyahatinden getirdiği Şiraz kokulu hediyeleri:)





مشنو ای دوست

28 06 2015

Adsız

Mehmet Hoca ile son gazel ise Sadi-i Şirâzî’den:

مشنو ای دوست که غیر از تو مرا یاری هست

یا شب و روز بجز فکر توام کاری هست

به کمند سر زلفت نه من افتادم و بس

که به هر حلقه موییت گرفتاری هست

گر بگویم که مرا با تو سر و کاری نیست

در و دیوار گواهی بدهد کاری هست

هر که عیبم کند از عشق و ملامت گوید

تا ندیدست تو را بر منش انکاری هست

صبر بر جور رقیبت چه کنم گر نکنم

همه دانند که در صحبت گل خاری هست

نه من خام طمع عشق تو می‌ورزم و بس

که چو من سوخته در خیل تو بسیاری هست

عشق سعدی نه حدیثیست که پنهان ماند

داستانیست که بر هر سر بازاری هست





Selâmet istersen-گر خواهی سلامت

21 03 2014

kenar est

Mefâîlün Mefâîlün Feûlün

Be deryâ der menâfi’ bî-şomârest

Ve ger hâhî selâmet der kenârest 

Ketebehû Necmeddin gufira zunûbehu 1376

Denizde sayısız menfaâtler olsa da selâmet istiyorsan kıyıdadır.

Beyit: Sadi Şirâzî

Hat: Necmettin Okyay





عشق بیغرض

25 05 2013

253226_10151626208467661_224923512_n

اگر عاشقی سر مشوی از مرض
چو سعدی فرو شوی دست از غرض

Eğer âşık isen bu dertten kurtulmaya çalışma
Sadi gibi, garazsız, maksatsız, karşılıksız âşık ol..





عاشق بیچاره-Âşık-ı Bîçâre

28 07 2012

دانند عاقلان که مجانین عشق را

پروای قول ناصح و پند ادیب نیست

Akıllılar bilirler ki, aşktan deliye dönmüş kimseler

Ne nasihatçilerin sözlerine, ne de edîblerin öğütlerine aldırış ederler.

Hat: Mahmut ŞAHİN
Zerendud: Yasemin ERYİĞİT





ياد دارى-Yâdında mı?

13 04 2010

 

Yadında mı doğduğun zamanlar?

Sen ağlar idin gülerdi âlem;

Bir öyle ömür geçir ki olsun

Mevtin sana hande halka matem.

ياد دارى كه وقت آمدنت
همه خندان شدند تو گريان
آبچنان زى كه وقت رفتن تو
همه گريان شودن تو خندان

Tekrar  tekrar okumayı sevdiğim dörtlüklerden biri ve her seferinde içimde bir hüzne sebebiyet veriyor. Öyle bir ömür geçirememe “endişe”sinden olsa gerek… Rubai hakkında kesin bir bilgiye sahip olmamakla beraber, Sadi Şirazi’ye ait olduğu, ilk kısımdaki çeviriyi de, Mehmet Akif Ersoy’un Arapça’dan tercüme ettiği söylenir. Beşir Ayvazoğlu’nun  makalesinde okuduğum, kime ait olduğu bilinmeyen, başka bir çevirisi de şöyledir: 

“Fikr et ey dil ki doğduğun vaktin
Halk handân idi ve sen giryân
Ana sa’y et ki öldüğün vaktin
Halk giryân ola ve sen handân”





پروانه -Pervâne

15 09 2009

Ey murğ-i seher zi-pervâne biyâmuz

K’ân sûhterâ can şüd ü âvâz neyâmed

Ey seher kuşu! Aşkı pervâneden (kelebek) öğren.

Zira o yanmışın canı gitti de sesi çıkmadı.*

*Elmalılı Hamdi Yazır’ın tefsirinde okudum bu beyiti. Merhûmun yorumuyla;

Yani sen de onun gibi can ver de feryad edip durma! Sâdi bununla ilahi aşkda sabır ve ihlas ile bir fedakarlık misali kasdetmiştir.

Bu mana ile bizim Divan Edebiyatı’nda pervaneye dâir;

Döner pervâne-âsâ bâşıma her arif-i billah

Dilim bezm-i hakikatte çerâğ-ı rûşen olmuştur

gibi binlerce mazmun söylenmiştir.  Peygamberimiz’e ait Mevlid’de Süleyman Çelebi’nin :

Bir aceb nur kim güneş pervânesi

mısrası da bunun en güzellerindendir…