داد ده-İnsâf Et

25 08 2014

می برد شادیت را تو شاد ازو /  می‌پذیری ظلم را چون داد ازو

Senin sürûrunu götürür sen ondan mesrûrsun / Ondan gelen zulmü, insâf gibi kabul edersin

یا جواب من بگو یا داد ده / یا مرا ز اسباب شادی یاد ده

Ya bana cevap ver, ya insâf et / Ya esbâb-ı şâdîden hâtıra ver

Ey gönül, ya itirazını beyânen cevap ver, ya kusurunu itirâf edip insafa gel ve itidâl dâiresine gir. Yâhud beni mesrûr edecek sebeplerden öğret..

* Mesnevi Şerhi, Ahmed Avni Konuk / RTE Üniversitesi Kütüphânesi,

Günün kârı bir kaç beyit…

25.08.2014

 





Lemaât-ı Fahreddin-i Irâkî

24 02 2013

58afb591-347a-473a-9a5e-e477d55d897eLemaât, Aşka ve Âşıklara Dâir

Lemaât XIII. yüzyıl Anadolu coğrafyasında kaleme alınmış bir sûfî metnidir. Döneminde ilgiyle karşılanmış olan bu metin, Sadreddîn Konevî tarafından “Lemaât be hakikat lübb-i füsûs est” Fusûsul-Hikemin lübbü/özü olarak nitelenir. Bu yüzden olsa gerek, ilgili literatürde Fusûsun Fars dilinde yapılmış bir şerhi olarak anılır.

Son dönemin önde gelen sûfîlerinden Fusûs ve Mesnevî şârihi, mûsikîşinâs Ahmed Avni Konuk’un tercüme ve muhtasar şerhi olan elimizdeki Lemaât metninden bir kaç bölümü sunuyoruz;

Âşıklığın Şartı Hakkında 21. Lem’a

جواهی به فراق کوش و خواهی به وصال

من فارغم از هر دو مرا عشق تو بس

İster firâka ister visâle çalış. Ben her ikisinden fâriğim. Bana senin aşkın kâfidir.

بلکه باید فراق را دوست تر دارد از وصال و بعدش مقربتر از قرب بود و هجرت سودمندتر از وصل.زیرا که در قرب و وصال بصفت مراد خود است و در بعد و فراق به صفت مراد محبوب.

Belki firâkı visâlden ziyâde sevmek lazımdır. Onun bu’du kurbundan daha yakınlaştırıcı ve hicri visâlinden daha fâidelidir. Çünkü kurb ve visâlde muhib, kendi murâdının sıfatı ile, ve bu’d ve firâk da mahbûbun murâdının sıfatı iledir.

Âşık’ın Ma’şûku Murakabesi Hakkında 25. Lem’a

آزادی و عشق چون نمی آید راست

بنده شدم و نهادم از یکسو خواست

Hürriyet ile aşk bir araya gelemeyeceğinden, ‘bende’ oldum ve bir yandan isteği terk ettim.

Âşık ve Ma’şûkun Varlığı Hakkında 2. Lem’a

معشوق و عشق و عاشق هر سه یکی است اینجا

چون وصل در نگنجد هجران چه کار دارد

Ma’şûk, aşk ve âşık, her üçü de bu makamda birdir. Bu makâma visâl sığmazken hicrânın ne işi var.