Madem ki deli değilsin, bu eve lâyık değilsin

20 02 2014

گفت که دیوانه نه ای لایق این خانه نه ای

Gazel: Mevlânâ, Divân-ı Kebîr

Tercüme: Abdulbaki Gölpınarlı

Hazırlayan: Fırat Özdemir





Lebîb’in Farsça Şiirleri

11 08 2013

Lebîb, 18. yüzyılın ilk yarısında yaşamış Diyarbakırlı dîvân şâirlerinden birisidir. Hakkında fazla bir bilgi mevcut değildir. Elde edilen bilgilere göre 1695-1768 yılları arasında yaşayan şâir iyi bir medrese eğitimi almış, bu sayede şiir yazabilecek kadar Arapça ve Farsça da öğrenmiştir.

Diyarbakırlı Lebîb’in Türkçe kaleme aldığı, 5500 beyit civarında, oldukça hacimli dîvânında, Farsça yazılmış manzûmeler şunlardır: Vezir Abdullah Paşaya yazılmış bir kaside, Çeteci Abdullah Çelebi’nin Farsça gazeline yapılan altı bentlik bir tahmis, beş gazel, dört mu’amma, mülemma başlığı altında beşi Arapça, beşi Farsça on matla‘ beyit.

Dîvânından seçtiğimiz bir kaç beyiti paylaşıyoruz;

پرسش احوال من کویا که پنداری حرام 

یا چه تقصیر از دعا کویت چنین رو تافتن

Benim halimi sormayı sanki haram sanırsın. Sana dua edene hangi suçtan dolayı yüz buruşturursun?

مینماید چشم بختشرا سراب تیه غم 

عارف لب تشنه را دریا شود فرضا نصیب

Susamış arife deniz bile nasip olsa; yine onun baht gözüne, gam çölünün serabı görünür.

ای گل ایام بهلرست این چه باشد گر کنی 

از شمیم وصل تویک شمه ای مارا نصیب

Ey gül, bahar günleridir. Vuslatının kokusundan bana tek bir koku nasip etseydin ne olurdu?

دعای غیب چو شد راجح از دعای حضور

سزد که عفر کنی در زیارت تو قصور

Gıyâben yapılan dua, huzurda yapılan duaya tercih edildiğinden, seni ziyarette kusuru affetmen uygun olur.

KAYNAKLAR

Orhan KURTOĞLU, Lebîb Divanı, Doktora Tezi

Halil ÇEÇEN, Diyarbakırlı Lebîb’in Farsça Şiirlerinin Tercümesi, T.C. Dicle Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi





کجا توانم رستن-Kurtulabilmek Nerede

7 04 2013

Râbia bt. Ka’b.

Farsça şiir söyleyen İran şairleri arasında tespit edilen ilk kadın şair. Latif gazelleri, fasih ve etkili sözleri ile zevk ehlinin, özellikle sûfîlerin ilgisini çekmiştir. Câmî, Nefehâtü’l-Üns’de (s. 615-616), Arapça ve Farsça şiirler söyleyen Râbia’yı, sûfî ve zahid kadınlar arasında saymıştır. Şâirliğe ilâveten güzellik, marifet, fazilet, kemal ve hâlde de zamanının önde gelen kadınlarından olduğu ve bundan dolayı adının sûfîler arasında zikredildiği nakledilir.

کاشک تنم باز یافتی خبر دل

کاشک دلم باز یافتی خبر تن

کاشک من از تو برستمی بسلامت

آی فسوسا کجا توانم رستن

Keşke bedenim yine gönlün haberini alsaydı ve gönlüm bedenin haberini,

Keşke senden selâmetle kurtulsaydım ama kurtulabilmek nerede!